Καλώς ήρθες έλλειψη ορίων – Πώς να διαχειριστείς την έλλειψη ορίων σου

Η έλλειψη ορίων δεν εμφανίζεται από αδυναμία. Εμφανίζεται συνήθως από καλοσύνη, από ανάγκη να ανήκεις, από φόβο μήπως απογοητεύσεις ή μήπως χάσεις τη θέση σου μέσα σε μια σχέση ή σε έναν χώρο. Είναι εκείνη η στιγμή που λες ναι ενώ μέσα σου κάτι σφίγγεται. Που αναλαμβάνεις περισσότερα από όσα αντέχεις μόνο και μόνο για να ευχαριστήσεις τους άλλους που σου είπαν έναν καλό λόγο. Έτσι, γίνεσαι ο άνθρωπος που τα κάνει όλα και σιγά σιγά παύουν να σε ρωτούν αν μπορείς. Θεωρούν πως πάντα θα μπορείς.

Στη δουλειά, η έλλειψη ορίων συχνά μοιάζει με υπευθυνότητα. Με διάθεση να βοηθήσεις, να καλύψεις, να μη δημιουργήσεις πρόβλημα. Και κάπως έτσι βρίσκεσαι να σηκώνεις βάρη που δεν σου αναλογούν. Να σου ανατίθενται δουλειές χωρίς αναγνώριση. Να σε υπολογίζουν για τα δύσκολα και τα βαριά, όχι για τη φωνή σου. Δεν σε εκμεταλλεύτηκαν απαραίτητα. Απλώς δεν είδες εγκαίρως το σημείο όπου έπρεπε να πεις μέχρι εδώ.

Στις συντροφικές σχέσεις, η έλλειψη ορίων μοιάζει με αγάπη. Με προσαρμογή, με υποχώρηση, με προσπάθεια να κρατήσεις τη σύνδεση ζωντανή. Κι όμως, όταν τα όρια λείπουν, η αγάπη κουράζεται. Γιατί δίνεις χωρίς να λαμβάνεις. Ακούς χωρίς να ακούγεσαι. Χωράς τον άλλον χωρίς να χωράς εσύ. Και κάποια στιγμή, εμφανίζεται η πίκρα ή η εξάντληση ή η σιωπή. Όχι επειδή δεν αγάπησες σωστά αλλά επειδή δεν προστάτευσες τον εαυτό σου.

Η έλλειψη ορίων δεν είναι έλλειψη δύναμης. Είναι έλλειψη επίγνωσης. Επίγνωση σημαίνει να αναγνωρίζεις το σημείο όπου κάτι μέσα σου αρχίζει να αντιστέκεται απαλά. Εκείνο το μικρό σήμα που σου λέει ότι ξεπερνάς τον εαυτό σου. Ότι δίνεις από υποχρέωση και όχι από επιλογή. Ότι προσπαθείς να κρατήσεις ισορροπία εις βάρος σου. Χωρίς επίγνωση τα όρια θολώνουν και οι ανάγκες σου μένουν πίσω.

Συχνά φοβόμαστε πως αν βάλουμε όρια θα χάσουμε τη σύνδεση. Πως θα φανούμε σκληροί, αχάριστοι ή δύσκολοι. Όμως τα όρια δεν είναι τοίχοι. Είναι γραμμές φροντίδας. Είναι ο τρόπος που λες εδώ τελειώνω εγώ και αρχίζεις εσύ. Χωρίς επίθεση. Χωρίς εξήγηση που εξαντλεί. Χωρίς απολογία. Τα όρια δεν κόβουν τη σχέση. Την καθαρίζουν.

Αν νιώθεις ότι δεν έχεις όρια, ξεκίνησε από κάτι πολύ απλό. Παρατήρησε πού κουράζεσαι. Πού θυμώνεις σιωπηλά. Πού λες ναι ενώ μέσα σου θέλεις όχι. Αυτά είναι τα πρώτα σημάδια. Δεν χρειάζεται να αλλάξεις τα πάντα. Χρειάζεται να τιμήσεις αυτό που νιώθεις. Να δώσεις χώρο στη δική σου αλήθεια πριν τη μοιραστείς με τους άλλους.

Ρώτησε τον εαυτό σου: τι χρειάζομαι για να μη χαθώ εδώ; Μερικές φορές η απάντηση είναι χρόνος. Άλλες φορές είναι ένα καθαρό όχι. Κι άλλες ένα ναι με όρους. Η διαχείριση της έλλειψης ορίων δεν σημαίνει να γίνεις αυστηρή. Σημαίνει να γίνεις παρούσα. Να πάψεις να παραμερίζεις τον εαυτό σου για να χωρέσεις παντού.

Όταν αρχίζεις να βάζεις όρια μπορεί να νιώσεις στην αρχή ενοχή. Μπορεί κάποιοι να αντιδράσουν. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάνεις κάτι λάθος. Σημαίνει ότι αλλάζεις τη δυναμική. Και κάθε αλλαγή φέρνει αναστάτωση πριν φέρει ισορροπία. Τα όρια είναι ένας τρόπος να μένεις αληθινή χωρίς να αποσύρεσαι. Να συνδέεσαι χωρίς να εξαντλείσαι.

Κάποια στιγμή θα καταλάβεις ότι τα όρια δεν σε απομακρύνουν από τους άλλους. Σε φέρνουν πιο κοντά στον εαυτό σου. Και από εκεί η σχέση με τον κόσμο γίνεται πιο καθαρή, πιο δίκαιη, πιο ανθρώπινη. Όταν διαχειρίζεσαι την έλλειψη ορίων με επίγνωση, δεν χάνεις την καλοσύνη σου. Της δίνεις σχήμα και διάρκεια.

Με αγάπη,
Έλενα